[Discovery] Những lầm tưởng của con người về thế giới động vật

Những khám phá về khoa học luôn thu hút được sự quan tâm, đặc biệt trong thế giới sinh vật học. Việc nghiên cứu về các loài động vật vẫn luôn được quan tâm và chú ý, chúng ta đã có nhiều phát hiện thú vị đằng sau nhiều loài. Trong bài viết này, xin được đề cập tới một vài phát hiện thú vị về các loài động vật. Nhưng sự khác biệt ở đây là những điều thú vị được nói đến tới đây đều không thực sự đúng, cho dù chúng đã được lưu truyền từ rất lâu hay rất nhiều người biết. Hi vọng là trong thời gian gần sẽ không còn tồn tại những sự thật sai lệch này nữa.

1. Có phải loài ong luôn chết sau khi đốt người ?

Những lầm tưởng của con người về thế giới động vật (Phần I) 

Ong là một loài côn trùng được ưa thích ở mức trung bình của con người, chúng ta không coi đó là một loài quá nguy hiểm nhưng cũng luôn đề phòng trước những vụ tấn công từ loài này. Chúng ta luôn có tư tưởng nghĩ rằng ong mật thật đáng yêu vì chúng cung cấp cho con người những thứ hữu dụng như mật ong, sáp ong hay sữa ong chúa ….Ong cũng có nhiều giống khác ngoài ong mật, một trong số đó là ong bắp cày – chúng dữ dằn, đáng sợ và nên tránh xa. Trên thế giới đã có nhiều vụ tử vong hàng loạt do bị ong bắp cày tấn công

Thực tế rằng loài ong có nhiều loại hơn hai loại trên và mỗi loại nói trên đều bao gồm nhiều giống, chủng khác nhau. Chúng ta cũng luôn nghĩ rằng  chỉ khi nào bị con người làm phiền cực kì loài ong mới đốt chúng ta bởi rằng sau khi đốt chúng sẽ nhanh chóng chết đi, tất cả lũ ong đều như vậy. Tuy nhiên không hẳn là luôn như thế. Việc ong chết sau khi đốt chúng ta có nguyên do là ngòi của chúng. Ngòi ong mật gồm một kim ở phía cuối lưng và hai kim ở cuối bụng. Các kim đó thông với tuyến nọc độc và các cơ quan nội tạng trong bụng ong mật. Phần nhọn của kim cuối bụng có mấy chiếc ngạnh cong. Khi ngòi ong cắm vào da người rồi rút ra, những chiếc ngạnh cong mắc trong da thịt người kéo cả ngòi và một phần ruột ong tuột ra theo, sau đó không lâu ong sẽ chết. Tuy nhiên những chú ong chết vì lý do đốt người này là ong mật. Đối với ong vò vẽ, ngòi chích của chúng không có gai nên khi chích vào da người ngòi không bị rứt khỏi cơ thể ong. Chính vì vậy mà ong vò vẽ có thể chích nhiều lần liên tục mà không sợ mất mạng như ong mật.

2. Dolly là sinh vật đầu tiên được nhân bản trên thế giới ?

Những lầm tưởng của con người về thế giới động vật (Phần I) 

Cừu Dolly là động vật có vú chứ không phải sinh vật đầu tiên được nhân bản vô tính trên thế giới. Nó được tạo ra bởi Ian Wilmut, Keith Campbell và các cộng sự tại Viện Roslin ở Edinburgh, Scotland. Sinh vật đầu tiên được nhân bản thành công trên thế giới không phải là chú cừu nổi tiếng này mà là một chú nòng nọc vào năm 1952.

Trước đó, năm 1995, một năm trước khi Dolly được sinh ra, có 5 chú cừu nhỏ cũng đã được thực hiện nhân bản vô tính tại viện Roslin. Hai trong số đó đã sống sót đến tuổi trưởng thành, chúng là Megan và Morag. Tuy nhiên sự khác biệt của là chúng được tạo ra bằng cách sử dụng tế bào nuôi cấy có nguồn gốc từ một phôi thai chín ngày tuổi, trong khi Dolly có nguồn gốc từ các tế bào của một con vật trưởng thành. Việc tạo ra Dolly đã chứng tỏ rằng một tế bào được lấy từ những bộ phận cơ thể đặc biệt có thể tái tạo được cả một cơ thể hoàn chỉnh. Đặc biệt hơn, điều này chỉ ra, những tế bào soma đã biệt hóa và trưởng thành từ cơ thể động vật dưới một số điều kiện nhất định có thể chuyển thành những dạng toàn năng (pluripotent) chưa biệt hóa và sau đó có thể phát triển thành những bộ phận của cơ thể con vật. Cái tên Dolly bắt nguồn từ việc nó được tạo ra từ tuyến vú của một con cừu cái, do đó nó được đặt theo tên của Dolly Parton, nữ ca sĩ nhạc đồng quê nổi tiếng có bộ ngực đồ sộ [Wikipedia].

3. Có hàng trăm loài rắn độc trên thế giới

Những lầm tưởng của con người về thế giới động vật (Phần I) 

Thực tế rằng từ “rắn độc” được sử dụng ở đây là thiếu chính xác. Chất độc/độc tố (poisonous) là những chất được hít hay nuốt vào, trong khi nọc (venomous) được tiêm vào thông qua vết cắn. Như vậy rắn có độc và rắn có nọc độc là hoàn toàn khác nhau. Các loại rắn có nọc sử dụng độc tố hoại máu (hemotoxin) thường có các răng nọc ở phía trước miệng chúng, giúp chúng dễ dàng hơn trong việc tiêm nọc vào nạn nhân của chúng.

Hầu hết các loài rắn trên thế giới (khoảng 600 loài) đều có thể là rắn có nọc ở một mức độ nào đó, với các loài rắn vô hại có nọc yếu và không có răng nọc. Phần lớn các loài rắn hiện tại được gán nhãn “không nọc độc” có thể vẫn được coi là vô hại theo thuyết này, do chúng hoặc là không có phương thức truyền nọc hoặc là không đủ khả năng truyền một lượng nọc đủ để gây nguy hiểm cho con người.

Ước tính chỉ có hai loài rắn độc trên thế giới. Một trog số đó là rắn cỏ Nhật Bản. Nó ăn cóc độc và hấp thụ lại các chất độc tại một tuyến trên cổ của bản thân. Điều này có nghĩa rằng bất cứ loài ăn thịt nào tấn công vào vùng cổ của loài rắn này sẽ coi như chúng đang uống thuốc độc. Loài rắn độc khác là một loại rắn sọc Oregon, nó ăn sa giông bụng nhám và cũng hấp thu và tích lũy độc trên cơ thể mình.

4. Tất cả các loài ếch đều kêu ộp ộp

Những lầm tưởng của con người về thế giới động vật (Phần I) 

Loài ếch là một loài động vật quen thuộc với chúng ta, nhắc đến chúng con người chúng ta thường nhắc đến tiếng kêu ộp ộp. Tuy nhiên, nếu nói rằng âm thanh thông dụng được biết tới của loài ếch là những tiếng “ộp ộp” thì có lẽ chuẩn xác hơn là coi như toàn bộ loài ếch đều phát ra những âm thanh như thế. Sự hiểu nhầm về chúng có lẽ một phần là do những tác động âm thanh cố hữu từ phim ảnh, hoạt hình, sách truyện … Nếu xét trên góc độ khoa học thì đây là một sự ngộ nhận và không hề đúng.

Loài ếch bao gồm rất nhiều giống loài khác nhau và hình thức thể hiện âm thanh . Tiếng ộp ộp thường thấy là của loài ếch cây Thái Bình Dương, được tìm thấy phổ biến dọc theo bờ biển phía tây Bắc Mỹ. Âm thanh này đã được ghi nhận nhiều và trở thành một biểu tượng âm thanh chung toàn loài và được sử dụng như một đại diện tiêu biểu. Một số loài ếch khác ở những vùng khác như châu Phi, châu Á thường tạo ra những âm thanh khác như tiếng giống tiếng sủa, gầm, còi hoặc các loại âm thanh nhỏ khó nghe khác.

5. Sâu tai (Earwigs) bò vào trong tai và não của con người

Những lầm tưởng của con người về thế giới động vật (Phần I)

Nếu điều nói trên là sự thật, chắc hẳn bạn sẽ rất sợ hãi khi “đối mặt” với loài sâu này. Có lẽ suy nghĩ này xuất phát từ cái tên “sâu tai”. Thực tế rằng loài này không hề bò vào tai con người nhiều hơn bất kì loài côn trùng nào khác và chắc chắn chúng không bao giờ chui được sâu vào bộ não của chúng ta. Vậy, nguyên nhân gì mà nó lại có cái tên nghe “nguy hiểm” đến như vậy. Có một giả thuyết cho rằng đó là do cái kìm ở đầu phía sau loài côn trùng này – nó còn được gọi là cerci, một thứ công cụ tương tự như vật được dùng để xuyên lỗ tai. Một giả thuyết khác là tên của loài này xuất phát từ “ear wing” (tai cánh) do có đôi cánh có hình dạng giống cái tai. Tuy nhiên đó chỉ là những giả thuyết và chúng ta không chắc chắn được cái nào là đúng.

Loài này không gây ra nguy hiểm với con người như lời đồn đại nhưng trong giới côn trùng, đây là một kẻ thù khá nguy hiểm. Sự ghê rợn nằm ở những chất hóa học được phun xịt từ bụng loài sinh vật này. Để thuận tiện, sâu tai cũng hướng phun xịt hóa chất về phía đôi càng của nó như một vũ khí bí mật.

6. Luôn có một con chuột ở vài mét xung quanh bạn

Những hiểu lầm về thế giới động vật (Phần cuối) 

Một câu ngạn ngữ nước ngoài đã đề cập đến rằng luôn có một con chuột tồn tại trong vòng 6 feet xung quanh con người. Khoảng cách 6 feet ước chừng khoảng gần 11,5 mét vuông và câu nói trên dĩ nhiên là sai. Nó chỉ mang một tính ước chừng và rõ ràng loài chuột tuy nhiều nhưng cũng không đông đảo cũng vậy. Theo một khảo sát thì trung bình 70-164 feet xung quanh con người mới có một con chuột.

Về loài chuột, đây là một giống loài nhìn chung là bị con người ghét bỏ. Có hai lý do chính cho sự thật này, thứ nhất là loài chuột gây hại cho mùa màng, phát triển quá nhanh và đe dọa đến hệ sinh thái. Lý do thứ hai nguy hiểm hơn khi nhiều người cho rằng nó là động vật mang nhiều nguy cơ bệnh tật nhất tới cho con người. Tuy nhiên với lý do thứ hai thì sự thật là loài chuột sạch sẽ hơn chúng ta tưởng và cũng chẳng nhiều nguy cơ hơn bất kì loài động vật có vú nào. Bệnh dịch hạch – thứ bệnh luôn được cho rằng lây nhiễm do loài chuột nói chung thực ra lại không hề dính líu gì tới chuột nâu. Nguồn bệnh chỉ hoàn toàn từ loài chuột đen. Có vẻ như chỉ vì một thành phần mà cả thế giới đã kì thị và căm thù tất cả các loài chuột. Tuy nhiên có thể thấy rằng chúng cũng có ích, đặc biệt là chuột bạch có vai trò rất quan trọng trong các phòng thí nghiệm khoa học.

7. Loài trâu đã gần tuyệt chủng ở Bắc Mỹ

Những hiểu lầm về thế giới động vật (Phần cuối) 

Có rất nhiều bài báo viết rằng loài trâu đang dần tuyệt chủng ở Bắc Mỹ. Tuy nhiên đây là một lỗi nghiêm trọng về từ ngữ của báo chí. Loài trâu không bao giờ có thể tuyệt chủng tại Bắc Mỹ vì đơn giản rằng chúng không hề sinh sống ở khu vực này. Thực chất loài động vật được nhắc tới ở đây không phải là trâu mà là họ hàng của nó – bò rừng Bizon. Tên trâu (buffalo) được bắt nguồn ở Bồ Đào Nha và hoàn toàn được áp dụng cho loài trâu nước ở châu Á. Ở Bắc Mỹ, người ta đã lầm tưởng và sử dụng chung từ này cho loài bò rừng Bizon – loài từ Châu Âu tới Bắc Mỹ.

Bò rừng bizon Bắc Mỹ hay có tên khoa học Bison bison là một loài động vật có vú trong họ Trâu bò, bộ Artiodactyla. Đầu và phần thân trước của chúng to lớn, cả con đực và con cái đều có sừng ngắn, cong có thể dài lên đến 60 cm. Chúng dùng sừng để húc nhau giành địa vị trong đàn và tự vệ. Loài này có tuổi thọ trung bình lên tới 20 năm. Bò rừng bizon Bắc Mỹ từng hiện diện khắp các đồng cỏ Bắc Mỹ với những đàn đông đảo. Giờ đây chúng đã trở gần như tuyệt chủng bởi sự kết hợp giữa săn bắn thương mại và giết mổ trong thế kỷ 19. Việc này cũng một phần do sự lây lan các bệnh từ gia súc nuôi. Loài này hiện tại chỉ còn tồn tại ở các khu vực vườn quốc gia và các khu bảo tồn.

8. Bò “đánh rắm” ra hàng tấn khí metan

Những hiểu lầm về thế giới động vật (Phần cuối) 

Người ta thường nói rằng, nếu có một đối thủ xứng đáng để cạnh tranh với những chiếc xe thải khí ô nhiễm vào bầu khí quyển trái đất thì đó sẽ là loài bò. Có khoảng hơn 1 tỷ con bò trên hành tinh của chúng ta. Và phần ăn toàn cỏ của chúng khiến cho khí metan sản sinh rất nhiều trong dạ dày; vì vậy chúng phải thường xuyên thải khí này ra ngoài bằng cách…đánh rắm và ợ. Một con bò có thể thải ra đến gần 2 lít khí metan mỗi phút. Có thể bạn cho rằng như vậy thật khủng khiếp nhưng với lượng thức ăn khoảng 40kg mà mỗi con bò có thể tiêu thụ mỗi ngày thì lượng khí thải như vậy cũng chỉ là bình thường mà thôi. Sự thật bị nhầm lẫn ở đây là về việc phần lớn lượng khí thải này (95%) đi qua đường ợ cứ không phải đa phần qua con đường “trung tiện” như vẫn thường được đề cập tới.

Việc thải khí metan ra môi trường của loài vật này chịu trách nhiệm cho 1/3 lượng khí thải nhà kính của Vương Quốc Anh và 4% lượng khí thải trên toàn thế giới. Trong thực tế, ngành chăn nuôi gia súc tạo ra tới 18% khí nhà kính – một con số đáng kinh ngạc. Lượng khí này còn nhiều hơn so với tất cả các xe ô tô và hình thức vận tải trên hành tinh tạo ra. Hiện nay người ta thường phải sử dụng một loại thuốc giảm metan gọi là liều bolus cho bò để giảm lượng khí thải ra môi trường.

9. Loài gián là sinh vật sống sót duy nhất được sau chiến tranh hạt nhân

Những hiểu lầm về thế giới động vật (Phần cuối) 

Gián cũng là loài nằm trong top những loài vật bị ghét nhất thế giới. Chúng luôn ẩn nấp ở khắp mọi nơi trong nhà, gây ra những dấu vết và thứ mùi kinh khủng. Loài này có khá nhiều đặc điểm kinh dị như : nhịn thở được tới 40 phút, một số con cái chỉ giao phối 1 lần mà có thể tiếp tục mang thai cả đời… Trong cơ thể gián không tồn tại các mạch áp suất cao bơm máu đi khắp nơi, chất dịch mang sự sống chỉ đơn giản nằm yên như một khối thống nhất. Vì vậy khi mất đầu, máu không bị trào ra và con gián sẽ có đủ thời gian để gắn liền vết thương. Thêm vào đó gián không cần thở bằng đầu, máu của chúng cũng không có nhiệm vụ tuần hoàn oxy. Gián không chỉ có một não bộ. Các hạch thần kinh phân bố khắp cơ thể cho phép loài động vật này bay, chạy và phản ứng với tác động bên ngoài ngay cả khi đầu đã không còn. Chỉ tới vài tuần sau con gián không đầu mới chết vì nhiễm trùng hoặc đói khát.

Nó thường được coi là loài động vật có thể sống sót duy nhất qua thử nghiệm về phóng xạ hạt nhân. Nếu như con người sẽ chết ở mức phóng xạ 1000 rads thì ở gián là 20000 rads. Tuy nhiên khả năng chịu đựng này không là gì so với một số loại côn trùng kí sinh như habrobracon, loài này có thể chịu được tới 180000 rads. Dù như vậy, loài gián vẫn được coi là một kì tích đáng nể.

1. Brontosaurus là khủng long cổ dài lớn

Những hiểu lầm về thế giới động vật (Phần cuối) 

Những loài khủng long có những cái tên khoa học như Tyrannosaurus , Stegosaurus … là những loài thường được nhắc đến trong các bộ phim truyền hình, điện ảnh hay sách vở. Loài Brontosaurus được đề cập tới sau đây thậm chí đã tồn tại tới hơn 50 năm trên sách giáo khoa. Tuy nhiên thực sự thì loài khủng long ăn cỏ to lớn này thực chất chưa bao giờ tồn tại. Brontosaurusa đã đánh lừa cả cộng đồng khoa học trong rất nhiều năm. Nó có cái đầu của sinh vật này và cái thân của sinh vật khác. Cộng đồng khoa học đã hết sức ngỡ ngàng khi phải thừa nhận sự thật này.

Tất cả bắt đầu trong “chiến tranh khủng long cuối thế kỉ XIX, thời điểm mà thợ săn hóa thạch cạnh tranh trên khắp Bắc Mỹ để trở thành người đầu tiên tìm thấy và đặt tên cho loài khủng long mới. Chính vì sự cạnh tranh điên cuồng này nên sai sót cũng là điều dễ hiểu. Năm 1877, Othniel Charles Marsh phát hiện ra một loài khủng long cổ dài lớn và đặt tên là Apatosaurus. Bộ xương thiếu một cái đầu nhưng ông ta đã đặt đầu của một của một con khủng long tương tự để hoàn thành. Hai năm sau, Marsh đã phát hiện một bộ xương hoàn thiện hơn của một con khủng long cổ dài ăn cỏ hoàn thiện hơn và đặt tên cho nó là Brontosaurus. Có lẽ vì quá háo hức nên ông ta đã không nhận ra được thực tế rằng Apatosaurus và Brontosaurus chỉ là một. Đến năm 1903, các nhà khoa học đã dần phát hiện ra những điểm sai lầm và từ đó Brontosaurus đã bị xóa sổ, chỉ còn tồn tại loài Apatosaurus. Tuy nhiên trớ trêu thay cho tới hiện nay vẫn có một số người nghĩ rằng loài Brontosaurus có tồn tại.