[Discovery] Công nghệ khai thác dầu khí ở Việt Nam (phần 1)


*Bài viết được tư vấn bởi anh Phạm Nguyễn Thanh Khoa – Kỹ sư dầu khí tại Baker Hughes

Baker-Hughes-U.S.-Offshore-rig-count

Dầu khí là một ngành công nghiệp nặng đã và vẫn đang phát triển mạnh mẽ không ngừng từ khi nó mới khai sinh vào cuối những năm của thế kỉ 19. Để bắt đầu một chiến dịch khoan và khai thác dầu hàng chục triệu đô thì các nhà đầu tư sẽ bắt đầu chọn nơi nào có tiềm năng dầu khí để đặt mũi khoan thăm dò xuống. Như vậy, nơi nào được gọi là nơi có tiềm năng dầu khí?

Nghiên cứu và dò xét

Hãy tưởng tượng đơn giản thế này, cách đây từ vài chục đến vài trăm triệu năm, thì các hoạt động kiến tạo của vỏ trái đất (plate’s tectonic) đã tạo ra một bồn trũng (basin) và các bồn này sẽ được lấp đầy bởi các vật liệu hữu cơ (organic material) đặc biệt là các loại vi mô (micro organic material) dần dần theo thời gian, sẽ được lắng đọng, trầm tích, và qua các quá trình biến đổi hóa, lý và địa chất phức tạp, thích hợp nhất định, với những tiêu chuẩn rất khắt khe (mất khoảng vài chục đến trăm triệu năm tùy vào khu vực) thì sẽ tạo ra được dầu hay khí hay cả hai tùy vào các yếu tố tương tác.

Như thế các bồn trũng trầm tích (sedimentary basin) này là những nơi có tiềm năng dầu khi nhất mà các nhà đầu tư sẽ quan tâm. Các chuyên gia, sẽ thu thập các tài liệu địa chất, trầm tích và kiến tạo liên quan của những nơi như thế này để thực hiện các nghiên cứu tiếp theo. Rất may mắn, ở Việt Nam chúng ta ở thềm lục địa và một phần đất liền có 5 bồn trũng trầm tích có tiềm năng dầu khí.

Diện tích một bồn trũng như vậy là rất rộng lớn, ví dụ bồn trũng ở Cửu Long – nằm chủ yếu thềm lục địa ở phía Nam nước ta và một phần đất liền thuộc khu vực cửa sông Cửu Long là một bồn trũng nổi tiếng với trữ lượng dầu khí lớn nhất nước, tính đến thời điểm hiện nay đã được phát hiện và khai thác – có diện tích vào khoảng 36.000 km2 và được chia nhỏ ra theo từng lô có diện tích, và hình dạng khác nhau do nhà nước phân ra.

Như vậy, các nhà đầu tư sẽ đấu thầu chọn ra lô nào có tiềm năng để tiến hành thực hiện nghiên cứu sâu hơn. Tiếp đó, các chuyên gia phải tiến hành nghiên cứu và dò xét kỹ lưỡng trước khi bắt tay vào khai thác. Bước cơ bản nhất để nghiên cứu một lô dầu khí là việc thu nổ địa chấn (seismic), trên biển hay đất liền phụ thuộc vào từng khu vực.

Thu thổ địa chấn

Địa chấn (seismic) nói đơn giản là việc tận dụng các sóng âm phát ra từ các đầu thuốc nổ như (dynamite) hay các khẩu súng hơi (air gun). Để các sóng này đi vào bề mặt trái đất và phản xạ ngược lại với một khoảng thời gian nhất định (delta t) được thu lại bởi các receiver được thiết kế sẵn. Tùy vào đặc tính, cấu trúc, hình dạng của đất đá của bề mặt trái đất mà khoảng thời gian phản xạ (delta t) sẽ khác nhau. Dựa vào delta T thì các chuyên gia sẽ minh giải và vẽ ra được một mặt cắt cấu trúc của vùng đang được nghiên cứu nhưng nó cũng chỉ mang tính chất tương đối vì đây là tiền đề cơ bản để nhà đầu tư đặt mũi khoan dầu thăm dò.

Với các công nghệ ngày càng phát triển thì ngày nay người ta đã có thể cho các tàu thu nổ địa chấn với các tuyến nghiên cứu dày đặc ở một lô dầu khí để có được hình ảnh không chỉ là 2D mà là 3D của một khu vực.

diachan

Nếu các bạn vẫn còn nhớ sự kiện Trung Quốc cắt cáp tàu Bình Minh cách đầy vài năm thì con tàu này đang thực hiện việc thu nổ địa chấn trên biển tại một lô dầu khí?

Khi đã có những kết quả tương đối từ các tài liệu địa chấn thì các chủ đầu tư và chuyên gia sẽ ngồi lại chọn ra đâu là nơi sẽ có khả năng có dầu khí nhất trong một lô để đặt xuống mũi khoan thăm dò mà giá trị một mũi khoan ngoài thềm lục địa phải tiêu tốn đến hàng chục triệu Đô La nên đây có thể nói là cuộc chơi đúng nghĩa “tiền đổ sông đổ biển”. Nhưng cái giá đổi lại thì theo các bậc thầy (nguồn tin không chính thức bên lề), trong 10 mũi khoan như vậy chỉ cần 2-3 giếng mang lại trữ lượng dầu khí có tính kinh tế là đã có lãi.

diachan2

Sau khi thăm dò xong, việc khoan giếng sẽ được tiến hành ngay sau đó. Tiếp theo các kỹ sư và các chuyên gia sẽ tiến hành những bước đầu tiên để khoan giếng dầu như Drilling & Well ConstructionConstruction, Well logging, hay Well testing v.v. Những bước này được thực hiện như thế nào? Họ đang sử dụng công nghệ gì? Chúng tôi sẽ cập nhật trong số tiếp theo của bài viết.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s